Uitgeverij IJzer

De nieuwe najaarsboeken

Op 5 juli overleed Cas van Houtert. Als geen ander wist hij geschiedenis tot leven te toveren. Middeleeuwers tussen hoop en vrees is binnenkort toe aan zijn 5de druk. Cas was een erudiet mens en een warme persoonlijkheid. In zijn jongste boek dat zojuist verschenen is Onder God en boven de mensen beschrijft hij op zijn onnavolgbare wijze de diverse keizers van het Heilige Roomse Rijk. Bij IJzer verschenen vijf boeken van zijn hand. Cas van Houtert lezen is midden in de geschiedenis tussen de mensen en de gebeurtenissen staan. "Een aanrader voor wie graag door een goede verteller de middeleeuwen wordt binnengevoerd." (Bart van Loo) "Geschiedenis saai? Niet wanneer je dit voortreffelijk geschreven, boeiend en meeslepend boek leest." (Kunsttijdschrift Vlaanderen) "Van Houtert is de ideale gids op weg naar het verleden: hij kent de meeste relevante bronnen, ziet samenhangen en kan vertellen." (Brabant Cultureel) etc.

 

De boeken voor het najaar staan op stapel.

De meeste titels zullen eind oktober / begin november verschijnen. Een enkeling wat later of wat vroeger.

 

Uitwissing is het laatste grote prozawerk van Thomas Bernhard (1931-1989). Centraal staat de vraag of een mens in staat is zich te ontdoen van datgene waar hij zich door zijn afkomst mee belast weet. In Uitwissing doet de hoofdpersoon Murau een ultieme poging zich, in wat hij zijn antiautobiografie noemt, te ontdoen van zijn ‘Herkunftskomplex’ en af te rekenen met alles waar zijn geboorteplek Wolfsegg voor staat.

 

Michiel van Diggelen beschrijft in de historische roman De exodus van Hendrik Peter Scholte naar Pella het levensverhaal van predikant Hendrik Peter Scholte (1805-1868) als hij de oceaan oversteekt met een groep van 800 landverhuizers naar Amerika, waar hij het stadje Pella sticht op de prairie van Iowa. Scholte groeit uit tot de paus van dit bloeiende stadje. Door zijn gedrevenheid komt er veel van de grond, maar door zijn eigenzinnige optreden raakt de groep landverhuizers ook ernstig verdeeld op godsdienstig en politiek terrein. Na een conflict wordt hij uit zijn eigen kerk gezet.

 

Van Eric Hermsen verschijnt zijn tweede dichtbundel bij IJzer: Lotsverstaan. Glasheldere poëzie.

 

“Een soort niet onopgewekte boekverkopersblues” zo omschreef Knack Oude Gracht 234. Het eerste deel van het Winkeldagboek van Hans Engberts en René Hesselink verscheen in 2003 en deed veel stof opwaaien in de wereld van het oude boek. Het tweede deel, Oude Gracht 234, dat in 2007 verscheen bij het 25-jarig bestaan van Hinderickx & Winderickx, bevestigde hun status als enfants terribles van het Nederlandse antiquariaat. Kompaan Hans overleed in 2011, René zette niet alleen de winkel, maar ook het Winkeldagboek voort. In november 2022 bestaat het antiquariaat 40 jaar en verschijnt Winkeldagboek 2007-2022.

 

Gelukkig! Het mag weer! Aanraken! In Aanraken! voert Sylvia Hubers de lezer langs tactiele avonturen, gemiste knuffels, welriekende mannen, ongelukkige neuzen, eenzame handen, heupen die zich onbespied wanen, levensangst, liefdesdrift, beneveling op de Dag des Oordeels en de ontbrekende schakel tussen broek en rok. In speels en poëtisch proza schetst zij absurde maar tegelijkertijd herkenbare situaties. Haar nietsontziende reflecties op het bestaan brengen je aan het lachen of zetten aan het denken. Met heel weinig woorden weet Hubers de wereld telkens een stukje te kantelen. Aanraken! raakt aan alles wat ons – ook in deze tijd – tot mens maakt.

 

En dan de meester van het fantastische verhaal H.P. Lovecraft (1890-1937). Hij wordt beschouwd als een van de grootste fantastische vertellers uit de Amerikaanse literatuur. In Fantastische verhalen 1922-1926 zijn in chronologische volgorde de 14 verhalen opgenomen die hij (de titel zegt het al) van 1922 tot 1926 schreef. Deze periode was van cruciaal belang in het leven van ‘de kluizenaar van Providence’ zoals hij zichzelf noemde: hij trouwde, verhuisde naar New York, kreeg nieuwe vrienden, kortom, hij bezweek zowat onder de vele nieuwe impressies die hij opdeed. In die periode kreeg ook het pantheon vorm, dat later door zijn bewonderaars de ‘mythe van Cthulhu’ werd genoemd. De verhalen uit die tijd zijn daarom de echte aanloop naar zijn magna opera uit de latere tijd.

 

Een online wereld vol alternatieve waarheden, politici die regeren via talkshows en persconferenties, marketingmanagers die overal een draai aan geven: we leven in een tijd die wordt gedomineerd door de communicatie. Inhoud is ondergeschikt gemaakt aan vorm, politieke partijen zijn nauwelijks van elkaar te onderscheiden en tegelijkertijd nergens op vast te pinnen, en bij wetenschappers, kunstenaars en schrijvers gaat het niet om wat ze maken of bedenken maar om hoe ze zichzelf weten te profileren en hun waar aan de man brengen. In zijn profetische pamflet Tegen de communicatie beschrijft de Italiaanse filosoof Mario Perniola hoe de communicatie is doorgedrongen in alle facetten van het moderne leven. Hij stelt een vernietigende diagnose op van de psychische gesteldheid van onze maatschappij waarin alles lijkt te draaien om beeldvorming en vluchtige oppervlakkigheden, waarin niets meer vastligt en alle betekenis is weggezogen. Maar er is een alternatief. Mario Perniola (1941–2018) geldt als een van de belangrijkste filosofen van modern Italië.

 

De nieuwe najaarsboeken II

Honderd jaar na Marcel Prousts (1871-1922) overlijden wordt nu eindelijk zijn eerste boek Les plaisirs et les jours in het Nederlands gepresenteerd: Lusten en dagen. Aan de oorspronkelijke uitgave wordt zoveel mogelijk rechtgedaan door niet alleen alle illustraties van Madeleine Lemaire op te nemen maar ook de partituren van de vier composities voor piano van Reynaldo Hahn. De Nederlandse uitgave gaat echter nog een stapje verder. Er is een cd ingevoegd met oa. de opname van de vier composities. En dat alles in een eenmalige, gebonden, genummerde, dus gelimiteerde, editie. Komt dat zien, horen en lezen!

 

Van Marijke Spanjersberg verschijnt Tussentaal. Tussentaal is een kritische reflectie op het gebruik van internaliserende en psychologiserende taal als uitdrukking van het dominante paradigma dat de oplossing voor het probleem in het individu zelf ligt. En het geeft zowel gedegen als speelse antwoorden op de vraag welke vormen van taal we tot onze beschikking hebben als we afstand willen nemen van het al te individuele discours. Tussentaal is een pleidooi om onze taal te verrijken met tussentaals vocabulaire, opdat we het zicht niet verliezen op wat er zich tussen ons afspeelt. Een dwars boek dat te denken geeft. 

 

Tien jaar geleden overleed Arnold Spauwen. Tijd dus voor een overzicht van zijn dichtwerk. Spierliederen is de complete uitgave van Spauwens poëzie-oeuvre tussen 1963 en 2009. Arnold Spauwen (1946-2013) liep in zijn leven telkens op tegen de grenzen van mens en maatschappij en wilde daar dan toch weer aan ontsnappen. Wanneer hij weer eens op zichzelf was teruggeworpen, trad hij buiten zichzelf door middel van psychoses, proza en poëzie. Zijn gedichten vormen een luchtbrug naar een binnenwereld waarin van alles mogelijk is waarvan de buitenwereld niet weet en niet wil weten. Zijn verlangens en inzichten, zijn geloofsleven en knapenliefdes vinden er gehoor. Zijn oeuvre is de ware werkelijkheid. En die is net als zijn gedichten ontregelend, caleidoscopisch, associatief, bovennatuurlijk, onbegrensd. 

 

Alexis de Tocqueville (1805-1859) is beroemd geworden door zijn analyses van het postrevolutionaire Amerika en het prerevolutionaire Frankrijk. Als lid van het Franse parlement was hij volop in de gelegenheid de voorgeschiedenis, het uitbreken en de ontwikkeling van de Februarirevolutie van 1848 van dichtbij te volgen. Om zich rekenschap te geven van het gebeurde zette hij zich aan het schrijven van zijn Herinneringen, die niet voor publicatie bestemd waren en pas in 1893 door een achterneef werden uitgegeven. Ze vormen niet alleen een levendig ooggetuigenverslag van de revolutie, maar laten Tocqueville ook zien als een scherp waarnemer van het politieke toneel, een soms dodelijke portrettist van de hoofdrolspelers en een criticus die hun gedrag precies onder woorden weet te brengen. Daarbij maakt zijn stijl, die ‘een opmerkelijke en haast paradoxale combinatie van degelijkheid en gratie’ is genoemd, dat het boek leest als een roman.

 

Van Stefan Zweig brengen wij dit najaar zijn wellicht bekendste werk: Licht in het duister (Veertien historische miniaturen), beter bekend onder de Duitse titel: Sternstunden der Menschheit. Soms is de geschiedenis spannender dan welk drama en levendiger dan welke roman ook. In deze verzameling historische miniaturen brengt Zweig veertien grote gebeurtenissen samen die de geschiedenis van de mensheid hebben veranderd. De novelle-achtige verhalen draaien rond een markante historische persoonlijkheid. Het blijkt dat het vaak de korte momenten zijn, door toeval bepaald, die vormend zijn voor de toekomst.

 

Daarnaast brengen we begin volgend jaar een vertaling van Stefan Zweigs Tolstoj. Een, naar onze mening, biografisch meesterwerk. Zweig richt zich tot Tolstoj, de Russische reus met de doordringende ogen. De reus die het leven wist te schrijven en te beschrijven als geen ander. Zweig concentreert zich vooral op de morele crisis die deze weergaloze kunstenaar ertoe bracht zijn werk en kunst te verloochenen. “Dertig jaar, van zijn twintigste tot zijn vijftigste, leidde Tolstoj een scheppend bestaan, zorgeloos en vrij. Dertig jaar, van zijn vijftigste tot het einde, leeft hij alleen nog om inzicht in de zin van het leven te krijgen, worstelend met het onbegrijpelijke, geketend aan het onbereikbare. Hij had het gemakkelijk, totdat hij zichzelf de onmetelijke opgave stelde: niet alleen zichzelf maar de gehele mensheid te redden met zijn worsteling rond de waarheid. Dat hij eraan begon, maakt hem tot een held, tot een heilige bijna. Dat hij het onderspit delfde, maakt hem tot de menselijkste aller mensen.”

 

Nieuwsbrief ontvangen?

Please let us know your name.
Please let us know your email address.
Invalid Input